Czechy

Spectatorium

powiązania
Wiosną 1893 roku, w mieście Nowy Jork doszło do spotkania
kompozytora Antonína Dvořáka i artysty
dramatyczno-konceptualnego Steele’a MacKaye.
To ciekawe i zarazem oburzające, że
muzyczni i teatralni historycy ledwie zauważyli
ową entente między gigantami ducha i intelektu –
jednym wyrażającym się w harmonii, a drugim tworzącym wizualnie.
To właśnie ów sojusz doprowadził do skomponowania symfonii
„Z Nowego Świata”, zagranej w Carnegie Hall,
w której zabrzmiały motywy murzyńskie i indiańskie.

Scherzo capriccioso,Josef Skvorecky

Mieć na pieńku

boginka
Porucznika Budziła z Szuszu
który latał w Anglii na spitfire’ach
zestrzelili rok przed końcem wojny
nad Holandią podczas lotu bojowego
przeżył w niewoli
Po powrocie do domu
poszedł bohater Imperium Wielkiej Brytanii
prosto do rąbania drzewa w karkonoskich lasach
w brygadzie z nim pracował milczek Niemiec Karl
Kiedyś sobie na porębie smarowali chleb smalcem
Karlowi wymsknęło się jak podczas wojny w baterii
przeciwlotniczej zestrzelił w czterdziestym czwartym
angielski samolot – A gdzie? – zapytał milczka Budził
– W Holandii koło Hagi – i spadł porucznik z pieńka
– To od dzisiaj wieczorem nacierasz mi plecy spirytusem

Gmina, Milos Dolezal

Zawinięty

bez-ksiecia
Kiedy w brodskim szpitalu
staremu kawalerowi Józefowie Szkaradzie
zabronili palenia i mocnego alkoholu
przygnębiony odjechał autobusem do domu
i tam ze smutku napisał list na pożegnanie
Doktorzy mi odebrali ostatnie radości życia
i nic mnie już na tym świecie nie trzyma
Wieszał się najpierw na krawacie
ale ten się z nim urwał
Dopiero na kablu od żelazka oddał ducha
Znaleźli później u niego między kocami
dwa zawiniątka z ośmiuset tysiącami

Miloš Doležal

Zapobiegliwość

historia
Jedną z obsesji było nieustanne niszczenie i
fałszowanie jakichkolwiek informacji na swój temat,
począwszy od fotografii, a skończywszy na oficjalnych
dokumentach. Chciał w ten sposób zapobiec tworzeniu legendy,
uznając przede wszystkim wagę czynów, a nie suchych faktów i dat.
Od 1992 roku działa w Pradze Teatr Jary Cimrmana wystawia
odnalezione sztuki mistrza.
Cimrman stworzył Dekalog Aktora:
– Na scenie nazywasz się inaczej niż w życiu.
Dobrze jest znać 
imiona pozostałych postaci.
– Emocje wyrażaj raczej tyłem do publiczności.
Emocje i śmiech,płacz najlepiej wyrazisz ruchem ramion.

– Za przedmioty rzucane na scenę nie dziękuj.
– Przy podpowiedziach suflera nie powtarzaj wszystkich zdań, niektóre są dla twoich kolegów.

Laska Nebeska, Mariusz Szczygieł

Zagadka

Zagadka

Świecie, nie zaskoczyłeś mnie,
jesteś wciąż zagadkowy!
Czyż nie jest zagadką, że nic
nieznaczący szeregowy, który nie
mógł dostać awansu na stopień starszego
szeregowego, zostaje naczelnym dowódcą armii?
Że ktoś, komu nie pozwolono normalnie
studiować, będzie kiedyś mianował rektorów?
Że piechur jednej z armii Układu Warszawskiego
będzie kiedyś oznajmiał światu, że układ ten sam
się rozwiązał? Że ktoś, kto jeszcze kilka minut
przed zgłoszeniem jego kandydatury na urząd prezydenta
uważał ten pomysł za bzdurny, będzie w końcu
prezydentem – w dodatku ostatnim jednego państwa i pierwszym drugiego?

Václav Havel