Druga Wojna Światowa

Blaszki z dziurkami

metalowe klocki1
Zaszliśmy pod sam ogromny pałac, tak mi się przynajmniej wtedy wydawało,
który okazał się domem towarowym. Chyba wtedy największym w całej Warszawie.
Miał kilka pięter, szerokie schody, ogromne okna.
I dział z zabawkami. Moją uwagę szczególnie zwróciły
zestawy modeli do składania, Meccano.
Różne konstrukcje z metalowych elementów, takich płaskich blaszek z dziurkami, śrubek, nakładek. Na środku sali stał taki wysoki, ogromny model,
wydawało mi się, że do samego sufitu.
„I co na to powiesz?”, spytała mnie Stefa.
Powiedziałem, że to najpiękniejsza rzecz, jaką widziałem w życiu.
„Nie stać nas, żeby kupić taki, ale Dom dostał w prezencie mały zestaw.
Popatrz sobie, żebyś wiedział, co można z tego zbudować, jak to wszystko działa”.
Potem, kiedy w szkole rozkręciłem budzik i zadzwonił na lekcji,
nauczyciel wezwał ją do siebie, a ona skrzyczała mnie tylko trochę.
Dużo w Domu naprawiałem. Stefa czasem zostawiała mnie samego z zepsutymi sprzętami, nie mówiła, jak co naprawić, po prostu przynosiła niesprawną rzecz.
Mówiła tylko: „Polegam na tobie”.
Ty wiesz, co to znaczyło, że ona polegała na mnie?
Przecież ze mnie było takie liche nic.

Pani Stefa,Magdalena Kicińska

Reklamy

Zagubiony dokument

netsuke mnich
Štrkovec 1938  – 
Jak ze Słowacji wydostać Viktora,
który utknął wyposażony jedynie w
austriacki paszport ważny do roku 1940,
lecz obecnie, gdy Austria już nie istnieje?
Jako usunięty z kraju nie mógł ubiegać się
o paszport niemiecki. Zaczął starać się o obywatelstwo
czechosłowackie, lecz ten kraj również zniknął z mapy.
Ma jeszcze dokument stwierdzający, że jest obywatelem Wiednia
i drugi dotyczący rezygnacji z obywatelstwa rosyjskiego i
nabycia obywatelstwa austriackiego w roku 1914.
Były to wszakże czasy Habsburgów.
W końcu dostaje od brytyjskiej służby paszportowej
w Pradze wizę na jednorazowy wjazd.
Jego kraj, kraj DICHTER und DENKER
stał się krajem RICTER und HENKER

Zając o bursztynowych oczach,Edmund de Wall

zakręty lodowate.jpg
różne sposoby jedzenia lodów
można oblizywać dookoła wysuniętym językiem
można brać całe do ust
można odgryzać małe kęsy
w jaki sposób mąż jadł lody
nic nie pamięta
zawraca do cukierni
kupuje porcję
próbuje jeść
na różne sposoby
ogarnia ją przerażenie
nie pamięta jak
jadł lody jej mąż!
tramwaj
mężczyzna trzyma rękę
na kolanie kobiety
kobieta zdejmuje rękę
on kładzie znowu
jej kolano zaczyna tęsknić
do ręki
nie ona tęskni
kolano staje się żywym tworem
oddycha z ulgą
nie pamięta
jak jadł lody
ale jej kolano
pamięta
jego rękę

Król kier znowu na wylocie,Hanna Krall

Łapiąc czaszkę

czaszka
Naszywka w postaci czaszki kojarzy się z symboliką SS.
Niesłusznie, bo niemal wszystkie europejskie armie,
posługują się tym znakiem od wielu stuleci!
Najstarszy przypadek, dotyczący wojsk włoskich,
odnotowano już w XII wieku.
W XVII i XVIII wieku symbolika trupiej czaszki pojawia się wojsku:
Hiszpanii,Portugalii, Francji i Wielkiej Brytanii oraz w armii amerykańskiej.
Od Powstania Listopadowego do współczesności
pojawia się nagminnie, często zastępując orła!!!
Pod tym względem wojsko polskie znajduje się
w ścisłej czołówce europejskiej, podobnie jak armia rosyjska…

Żołnierze spod znaku trupiej czaszki,Jacek Jaworski

Charakter

charakter.jpg
Fabryka nie przedszkole/
Trzeba pracować po dwanaście godzin / I to jak pracować!/
Nastolatki dopuszczano do szlifowania/ Trzeba było szlifować ręcznie
Z węża pod wysokim ciśnieniem kierowało się strumień piasku,
rozgrzanego do stu pięćdziesięciu stopni / Piasek odbijał się od metalu/
Parzył płuca / Bił w twarz / W oczy /
Fabryka produkowała miny, pociski, bomby lotnicze/
Przy spawaniu nieprzyjemny jest łuk elektryczny/
Niby człowiek stara się nie patrzeć/
Ale przez lata nałapie się niebieskich zajączków/
Potem czuje się tak, jakby oczy zasypali piaskiem/
Trze się je, a to bez sensu/
W całej fabryce nie było kąta bardziej zacisznego,
niż ten gdzie suszono elektrody gorącym powietrzem/
Wdrapywaliśmy się na ciepłą drewnianą półkę i momentalnie zasypiali/
A po kwadransie spawacz przychodził i nas budził/
Trzeba mieć charakter!

Utwory solowe na głos dziecięcy,Swietłana Aleksijewicz

Najpierw

wypowiedziane
paliły się pojedyncze domy, potem zaczęło płonąc miasto.
Zapamiętałam drewniany dom z trzema otwartymi oknami,
na parapetach rosły wspaniałe kaktusy…
Ludzi już tam nie było, tylko kaktusy kwitły!
Pozostały też piece fabryczne, białe, bo płonąc hartowały się.
Spalili się dziadkowie, babcie, bo myśleli, że zostawią ich w spokoju.
Gdy widziano czarnego trupa, to znaczyło, że spłonął starszy człowiek.
A jak się zobaczyło coś małego, różowego, to był trup dziecka.
Mama zdjęła chustę i zawiązała mi oczy.

Utwory solowe na głos dziecięcy,Swietłana Aleksijewicz

Trzeba powiedzieć

paleta.jpg
że niemożliwe jest przekazanie klimatu myślowego,
moralnego, nastroju jakiegoś czasu, jakiejś generacji.
Czas, w którym dominuje dana generacja, ma swoją nerwicę,
swoją psychozę, swój sposób patrzenia, oceniania, zachowywania się.
Dziś się nie zwraca uwagi na wysokościowce, a nam rzucał się w oczy
każdy odbudowany dom. Kiedy moja żona chodziła na Akademię Sztuk Pięknych
Nowym Światem, wtedy była to metrowej szerokości ścieżka w wąwozie ruin.
Jak idę po parku nad Wisłą, to patrzę, które drzewa sadziłem …

Pamiętam, że było gorąco, wywiad z Tadeuszem Konwickim