geniusz

Nierówna walka

transformacja
Nie mówi się po prostu tak, jak się mówi,
kiedy zaczyna się pisać. Coś człowieka popycha ku temu,
żeby wyjść poza siebie, z zachwytem albo bez,
a zarazem oglądać się za sobą.
Cervantes przez całe życie zadłużony, śmieszny,
który ze swoich uciążliwych pielgrzymek przywoził
do domu tylko muszle, napisał największą satyrę na ludzki zachwyt.
Skoro Heine wierzy w geniusz jednostki, która chce powiedzieć
coś poza sobą, dlaczego nie wierzyć?
Czy jego dusza przystępuje do walki z rzeczywistością?
A może surowa rzeczywistość zaczyna nierówną walkę ze szlachetną duszą?

Moja sztuka protestu,Elfriede Jelinek

Najważniejsza jest edukacja

Spinacz
Jako cudowne dziecko koncertował w kilku krajach Europy,
jako jedenastolatek wyjechał z rodzicami do Stanów Zjednoczonych.
Bardzo szybko rodzice podpisali kontrakt, na kilkadziesiąt występów.

Po 52 koncertach tournée zostało przerwane wskutek interwencji
New York Society for the Prevention of Cruelty to Children.
Uznano, że taka eksploatacja dziecka jest okrucieństwem i zagraża jego zdrowiu,
i do ukończenia osiemnastego roku życia nie może występować publicznie, ma się w tym czasie uczyć!
Był uważany za najlepszego interpretatora utworów Chopina.
Pozostaje kwestią nierozstrzygniętą, czy był bardziej utalentowanym pianistą
od Ignacego Jana Paderewskiego i Artura Rubinsteina.
Był pierwszym pianistą, który utrwalił swój występ dzięki przyjaźni z Thomasem Edisonem.
Oprócz koncertowania i pracy pedagogicznej komponował i zajmował się techniką.
Był fanem motoryzacji, odbywał liczne podróże samochodem własnej konstrukcji.
Najpopularniejszym jego wynalazkiem są wycieraczki samochodowe.
Inny, jeszcze prostszy wynalazek, to spinacz biurowy.
Do niego również należy stołek do fortepianu z regulowaną wysokością.
Zaprojektował też resory podnoszące komfort jazdy.
Wymyślił spiralną grzałkę do gotowania wody.
Zegar elektryczny i … motorówkę…

Polacy, którzy zmienili świat,Marek Borucki

Znaczący wykład

wykład
Truman Capote chwiejnym krokiem wszedł
o ósmej wieczór na podium, żeby wygłosić
odczyt na renomowanej uczelni.
Rozpoczął od obrażania studentów:
Dlaczego- pytał – jeżeli chcecie być pisarzami,
nie siedzicie w domach i nie piszecie czegoś,
zamiast tłoczyć się w tej sali po to, żeby słuchać
takiego starego gamonia jak ja?

Po tych słowach zatoczył się i upadł u stóp podium.
Zażenowany dyrektor Instytutu Filologii Angielskiej
z pomocnikami zwlekli jego bezwładne ciało ze sceny.
Koniec wykładu.

Rozmowy z Capote’em,Lawrence Grobel

Sztuka cierpliwości

wichrowe-wzgorza1
Długo sądził, że ludzie robią
przedstawienie lub odprawiają rytuał.
Dopiero później odkrył, że ludzie
tych przerw potrzebują.
Dlaczego myślą tak powoli, tak ociężale i z takim trudem?
Jakby ich myśli wypuszczała maszyna,
którą najpierw należy uruchomić korbą.
Czyżby nie mieli życia w sobie ani swobody?
Uderzała go cudza złość, kiedy takich przerw nie robił.
Pamiętał nauczyciela, który wręczył mu ponoć
najtrudniejszy podręcznik wyższej matematyki,
podkreślając, że jeden ośli róg, plama, odcisk palca,
a kij pójdzie w ruch. Nazajutrz Gauss oddał książkę.
Wydukał, że przeczytał wszystko, ciekawe i bardzo dziękuje.
Rozczarował nauczyciela, że tak szybko dał za wygraną.
Nikt przecież nie zdoła przestudiować takiego podręcznika
w jeden dzień, a już zwłaszcza zakatarzony ośmiolatek !

Rachuba czasu,Daniel Kehlmann

Utalentowani

wolność
Czy kiedykolwiek byłem cudownym dzieckiem?
Matka zapewniała mnie, że tak.
Gdy zaprowadziła mnie do szkoły,
wygłosiła mowę:
‚Mój syn jest pianistą i musicie
uważać, żeby nie zranić jego rąk.’
Skutek ostrzeżeń był łatwy do przewidzenia.
Zaraz następnego dnia zostałem pobity.
Mój ojciec wydał pierwszą w języku rosyjskim
książkę pod tytułem Doktryna ekonomiczna Karola Marksa.
Lenin, który miał wtedy 20 lat z pewnością ją czytał.
Mój kuzyn, Antoni Słonimski twierdził żartobliwie,
że moja rodzina ponosi bezpośrednią odpowiedzialność
za przewrót bolszewicki.
Matka zawsze przedstawiała mojego ojca jako
intelektualistę, który przed snem czytywał
Tacyta w oryginale, by uwolnić umysł od
codziennych trosk domowego życia.

Słuch absolutny,Nicolas Slonimsky

Płomień

Einstein
To pierwszy twórca, którego wydanie dzieł
wszystkich kupiłem bez wątpliwości.
To również fascynacja zielnikami,
Krakowem i Akropolem.
I ściganie niepokojącego pytania:
Ile wystarcza czasu by spłonąć tak,
że nie chce się zapomnieć tego blasku,
który wyzwolił następne pokolenia ?
Był malarzem, ilustratorem, rzemieślnikiem,
poetą, dramatopisarzem, reformatorem teatralnym.
Jak pisze laureat nagrody „Życia Warszawy”
na najlepszą maturę(Tomasz Raczek):
Był wściekle uzdolnionym, gruntownie wyedukowanym
humanista z ostrym jak brzytwa, przenikliwym intelektem i
delikatną duszą.
Ale złapał syfilis od modelki,którą dzielił w Paryżu
z Paulem Gauguinem. Przez pół życia męczył się nieuleczalną
chorobą, która doprowadziła Stanisława Wyspiańskiego
do śmierci w 38 roku życia.

Geniusz ogrodniczy

Geniusz ogrodniczy

Jesienią 1850 roku w londyński Hyde Parku
stanęła gigantyczna hala z żelaza i szkła o
powierzchni 77 tysięcy metrów kwadratowych.
Zmieściłaby cztery katedry św. Pawła !
W okresie jej krótkiego istnienia była najwyższym
budynkiem świata. To był Pałac Wielkiej Wystawy
Przemysłu Wszystkich Narodów.
Publicysta Jerrold nazwał ją Crystal Palace i
tak zostało.
Zbudowano ją w kilka miesięcy!
Cały proces budowlany trwał trzydzieści pięć tygodni.
Katedrę św. Pawła wznoszono przez trzydzieści pięć lat.
Wśród atrakcji pałacu najbardziej widowiskowe były modele
dinozaurów naturalnej wielkości.
Ponieważ dawano szesnaście miesięcy na zaprojektowanie i
wzniesienie największego budynku, jaki kiedykolwiek powstał
w tamtych czasach w ludzkiej wyobraźni, tylko ktoś spoza
oficjalnego komitetu mógł uratować sytuację /bo wymyślili
zaproszeni architekci budynek z trzydziestu milionów cegieł/.
I wtedy pojawił się Joseph Paxton, naczelny ogrodnik diuka
Devonshire, właściciela sporej części Wysp Brytyjskich.
Diuk zapałał do Paxtona sympatią, nie ze względu na genialność,
lecz dlatego, że młodzieniec mówił głośno i wyraźnie.
Diuk miał słaby słuch i umiał docenić dobra dykcję.
Paxton miał wtedy dwadzieścia dwa lata.
To on zaprojektował i zainstalował Emperor Fountain,
wyrzucającą słup wody na 90 metrów, zbudował największy
ogród skalny w Anglii, zdobywał nagrody za wyhodowanie
najlepszych w kraju melonów, fig, brzoskwiń, nektarynek.
Stworzył tropikalną szklarnię, zwaną Great Stove, o powierzchni
4 tys. metrów kwadratowych, którą królowa Wiktoria zwiedzała
konnym powozem.

W domu, Bill Bryson