Stambuł

Porzucone dzieci

basnie1
Nauczyłem się żyć kłamstwami i zdradzałem tych,
których kochałem. Dlatego chciałem się żenić z
piegowatą dziwką o piwnych oczach i włosach w kolorze miodu.
Bo ona mnie uczyła z całą swoją szczodrością i uporem
nieznanych mi mrocznych obliczy seksu i co jakiś czas wspominała,
że chce wykładać socjologię na uniwersytecie.
Dlatego decydowałem się na czytanie Spinozy w Jom Kippur.
Myślałem o zostaniu alfonsem, szukałem pracy copywritera.
Nienawidziłem kobiet dumnych z tego, że umieją piec i robią
faszerowane papryki. Były to oczywiście przejawy
mojej samotności, moje gry. Dziecko, które było we mnie,
owo dziecko przekonane, że zostało porzucone, miałem do tego prawo.
Wszak urodziłem się w klimacie, w którym nie jest łatwo
zakłócić czyjś spokój, ukazując mu lustro,
czy wezwać kogoś do myślenia z innej perspektywy.

Stambuł był baśnią,Mario Levi

Nie ruszaj się stąd

kladka-2
Czuję wręcz przymus życia w jednym miejscu,
w jednym mieście, na tej samej ulicy.
To moja reakcja na ekspansywną wielokulturowość,
która święci triumfy na Zachodzie.
Szanuję i rozumiem tą ideę – dzięki niej
możemy walczyć z nacjonalizmem.
Jednak wbrew przekonaniu, że tylko idioci nigdy
nie zmieniają miejsca zamieszkania, większość ludzi
naprawdę trwa w jednym miejscu.
Przez piętnaście lat nie wyjeżdżałem ze Stambułu.
Podróżować zacząłem po 2005 roku.
Miało to związek z wykładami na Columbia University w Nowym Jorku.
To tam dowiedziałem się, że Issac Asimow napisał wszystkie ksiązki,
nie ruszając się z Manhattanu.

Orhan Pamuk/Rozmowy z pisarzami/Grzegorz Jankowicz

Hakawati

storytelling
Wszystko co spotyka na swej drodze –
każdy incydent, książka, wydarzenie,
opowiadanie, osoba – jest jak ziarnko kawy,
które zostanie rozkruszone, zmielone,
zmieszane z odrobiną kardamonu, czasami
ze szczyptą soli, trzykrotnie ugotowane
z cukrem i podane jako wrząca opowieść.
Jest źródłem opowieści, bogiem który stwarza i niszczy.
No więc słuchaj:
Przez siedem dni i siedem nocy musisz kąpać
syna w ciepłym winie. To go pokrzepi i sprawi, że zacznie rosnąć.
Podgrzewaj wino, wkładając do niego rozgrzaną do czerwoności podkowę konia.
Gdy twój syn dorośnie, będzie miał subtelność wina i wytrzymałość żelaza.
Potem musisz go ochłodzić w wydrążonej połówce niedojrzałego arbuza.
Gorycz zapewni twojemu synowi mądrość.

Rola hakawatiego w kulturze arabskiej była niegdyś bardzo ważna: gromadził tłumy ciekawe nowych baśni. Dziś prawdziwych hakawatich już nie ma. We współczesnym świecie ludzie nie mają czasu ani cierpliwości na słuchanie opowieści, które zostały wyparte radio, telewizję, czy telefony komórkowe. Kręcąc swój film w Sydonie Marcin Sauter trafił na pozostałości tradycji, niestety dziś bardziej przeznaczonej dla turystów z kamerami niż dla rdzennych mieszkańców.

Mistrz opowieści, Rabih Alameddine

Europejskie mosty

Stambuł1
Stambuł jest jedyną metropolią,
która leży na dwóch kontynentach.
Tutaj ma swoje imperium Wielki Mogoł genitaliów.
Obrzezał sto dwadzieścia tysięcy dzieci w ciągu
jednego życia. Dalekowschodni rytuał obrzezania
przekształcił w show. Może któregoś dnia wjedzie
na jakąś północnoniemiecką stację kolejową i otworzy
park obrzezania obok Heide-Park rozrywki w Soltau.
Szukam końca Europy, a Kemal Ozkan mistrzowsko przycina
azjatyckie, europejskie i amerykańskie końce.
Granice nie istnieją. Europa się nie kończy.
Europa płynie.

W 80 000 pytań dookoła świata,Dennis Gastmann